پنجشنبه بیست و یکم شهریور 1387
ضرورت سنجش مرتب قند خون در ماه رمضان
ماه رمضان فرصتی است که همه دوست دارند برکت و رحمت گسترده اش شریک باشند . در این میان بیماران سالمندان و کسانی که وضعیت خاص فیزیولوژیکی مانند بارداری و شیردهی را از سر می گذارند معمولا با یک سوال عمده مواجه اند آیا می توانند روزه بگیرند یا نه و این که اگر روزه بگیرند آیا با مشکلی رو به رو نخواهد بود؟ مخصوصا برای بیمارانی که در حال سپری کردن دوره درمان هستند .
اگرچه نمی توان برای همه بیماران مزمن یک حکم کلی صادر کرد و هر بیمار شرایط خاص خود را دارد و فقط و فقط پزشک معالجش می تواند روزه بگیرد یا نه نظر قطعی بدهد .با این حال نکاتی در مورد هر بیماری وجود دارد که نمی تواند به تصمیم گیری درست افراد کمک کند . حدود 1/1ـ 2/1 میلیارد مسلمان در سراسر جهان زندگی می کنند که از این تعداد به طور میانگین حدود 6/4 درصدبه دیابت مبتلا هستند . یعنی بیش از 4 میلیون نفر از جمعیت کشور به دیابت مبتلا هستند حفظ مقدار قند خون در حد طبیعی 60ـ 140 میلی گرم درصد هدف سیر درمان دیابت است . زیرا افزایش دراز مدت قند خون سبب بروز عوارض دیابت می شود که در آن صورت درمان دیابت بسیار پرهزینه است و گاه غیر ممکن خواهد شد .
بر این اساس و به دلیل افزایش خطر بروز عوارض در صورت تغییر شدید الگو و مقدار مصرف غذا و مایعات ، بیماران دیابتی باید با دقت نظر خاصی ، در صورت تمایل به زوزه داری اقدام کنند . به همین دلیل ضروری است تا بیماران و پرسنل درمانی از مخاطراتی که ممکن است بیماران دیابتی را در ماه رمضان تهدید کنند آگاه باشند .
افراد دیابتی که از آموزشهای لازم برخودار شده اند به خوبی قادرند تشخیص دهند که آیا می توانند روزه بگیرند یا خیر . زیرا این افراد طی آموزشهای خود دریافته اند که به کدام گروه از دیابیتی ها تعلق دارند و در مورد شرایط روزه داری در هر گروه حتما با پزشک زوزه داری می کنند ، درمعرض خطر جدی افزایش دراز مدت قند خون قرار دارد که این امر علاوه بر عوارض جسمی ، عوارض جانیب دیگری از جمله افزایش هزینه و حتی غیر ممکن شدن درمان را در پی دارد .
اگر شما بیماری دیابتی دارید و دیابت تحت کنترل است می توانید با مشاوره پزشک روزه بگیرید ، ولی پزشکان روزه گرفتن را برای برخی از دیابتی ها ممنوع می کنند . طی ماه رمضان اگثر افراد دو وعده در روز می خورند . با این حال خطر بروز عوارض در صورت تغییر شدید الگو و مقدار مصرف غذا و مایعات ، بیماران دیابتی نیز جز این دسته معاف از روزه داری محسوب خواهند شد . دقت کنید ببینید دیابت شما اگر در گروه های زیر قرار گیرد روزه گرفتن برای شما ممنوع خواهد بود .
ـ اگر دیابت نوع یک ناپایدار دارید .
ـ اگر بیماری دیابت نوع یک یا نوع دو دارید ولی دیابت شما درمان و کنترل نشده است .
ـ اگر در کنار بیماری دیابت مشکلات جدی قلبی مانند آنژین صدری ناپایدار دارید.
ـ اگر بیش از این سابقه کمای دیابتی داشه اید ، یعنی در اثر گرسنگی از هوش رفته باشید . این حالت در اثر افت ناگهانی قند خون در بیماران دیابتی رخ می دهد.
ـ اگر باردار هستید و دچار دیابت حاملگی شده اید .
ـ اگر دیابت دارید ، ولی دچار عفونت یکی از اندام های داخلی شده اید دیابت احتمال ابتلا به عغونت را افزایش می دهد .
ـ اگر سالمند هستید و دیابت دارید و دچار کاهش تمرکز و آگاهی شده اید.
اما قضیه در مورد بیماران تحت درمان با انسولین فرق می کند . استفاده از این دارو با احتمال بالای افت قند خون همراه است . بنابراین لازم است این بیماران در فواصل نزدیک به هم غذا میل کنند . به همین دلیل روزه داری به هیچ عنوان برای آنها توصیه نمی شود . ضمن این که بیماران انسولینی معمولا نمی توانند نوبت تزریق خود را مگر در مواردخاص و زیر نظر مستقیم پزشک معالج حذف یا جابه جا کنند . به همین دلیل توصیه تمام پزشکان و مختصصان به این بیماران این است که روزه نگیرند .
خطرات روزه داری در بیماران دیابتی
بیمارانی که تمایل به روزه داری دارند ، باید به طور کامل نسبت به خطرات مراتبط آگاهی داشته باشند و برای این که بتوانند روزه ایمن تری داشته باشند به طور دقیق دستورات کادر درمانی را رعایت کنند . در جدول می توانید دسته بندی گروه های پرخطر را در بیماران دیابتی که تصمیم به روزه داری می گیرند مشاهده کنید برنامه درمانی برای بیمار خاص متفاوت است .
1ـ افت قند خون : کاهش مصرف غذا یکی از علل اصلی افت قند خون است . روزه داری باعث افزایش خطر افت قند خون در مبتلایان به دیابت می شود.
2ـ بالا رفتن قند خون : افزایش مصرف مواد غذایی یا مواد قندی در ماه رمضان باعث بروز این مشکل می شود .
3ـ از دست دادن آب بدن : مصرف کم مایعات به هنگام روزه داری برای مدت طولانی می تواند باعث از دست دادن آب بدن شود که آب و هوای گرم و مرطوب و افراد با فعالیت بدنی زیاد شدید تر است .
علاوه بر آن افزایش قند خون هم با دفع آب بدن از راه ادرار می تواند این مشکل را تشدید کند . در نتیجه ممکن است در افراد دیابتی روزه دار افت فشار خون دیده شود.
کنترل جدی
خطرناک ترین عارضه روزه داری برای افراد دیابتی کاهش بیش از اندازه قند خون است . بنابراین باید با تنظیم غذاهای افطار و سحر از افت قند خون پیشگیری کنید. اولین قدم برای فرد دیابتی که می خواهند در فریضه روزه همگام سایرین باشند این است که تجهیزات لازم برای اندازه گیری قند خون یا حداقل ادرار را در منزل داشته باشد. بدون پایش مداوم قند خون یا تخمین آن از طریق آزمایش ادرار نمی توان از ایمن بودن روزه داری اطمینان کافی داشت .
نشانه های افت قند خون
ضعف و بی حالی شدید ، عرق سرد فراوان ، سرگیجه ، تاری دید ، گرسنگی شدیدو لرزش بدن بینجامد . اگر در این شرایط دستگاه گلوکومتر ( اندازه گیری قند خون ) را در دسترس دارید ، فورا قند خونتان را اندازه گیری کنید . در صورتی که قند خون شما کمتر از 50 باشد یقین کنید قند خون شما افت کرده است و نیاز به مصرف مواد قندی دارید
شما باید حتما برای سحری خوردن از خواب بیدار شوید چون لازم است مواد غذایی و قندی لازم را در شروع روز در اختیار بدنتان قرار دهید تا در طول روز دچار کاهش قند خون نشوید ، زولبیا و بامیه منابع قندی مناسبی رای شما به شمار نمی آیند و به جای آن از مربا یا دو عدد خرما همراه چای استفاده کنید .
قرص و دارو
پزشکان توصیه می کنند قرص های مصرفی صبح و ظهر را همزمان هنگام افطار و قرص شبانه را پیش از سحری میل کنید. گاهی در صورتی که قند خونتان کنترل شده باشد ، پزشک در این ماه قرص های شما را کاهش خواهد داد. در این ماه باید تمام حواس تان به این باشد که در سحر یا افطار قرصتان را فراموش نکنید چون در طول روز به دلیل مصرف نکردن مایعات خونتان غلیظ می شود و قند خونتان افزایش خواهد یافت . در صورتی که قند خون تان بالا است و شما قرص تان را فراموش کرده اید باید روزه تان را برای خوزدن قرص افطار کنید .
ایده آل این است که با استفاده از گلوگو متر پیش از افطار ، دو ساعت بعد از افطار و پیش از سحر در ماه رمضان قند خون تان را اندازه گیری کنید . در صورتی که این وسیله را ندارید آزمایش قند خون ناشتا را به قبل از افطار موکول کنید .
سنجش مرتب قند خون
ضروری است که تمام بیماران دیابتی چندین مرتبه در روز گلوکز خونشان را اندازه گیری کنند این کار خصوصا در بیمارن مبتلا به دیابت یک نوع و بیماران دیابتی نوع دو که انسولین تزریق می کنند بسیار مهم است .
با آرزوی قبولی طاعات و عبادات
التماس دعا
شنبه نهم شهریور 1387
آیا سنگی درون کیسه صفرای شماست
سنگ کیسه صفرا یکی از شایع ترین بیماری های صفراوی است که در زنان بیشتر از مردان مشهود بوده و از سنین 40 به بالا ، افراد با آن رو به رو می شوند . طبق تحقیقات به دست آمده ، غذاهای آماده و چرب نقش موثری در بروز و ظهور این بیماری ایفا می کنند . دکتر شاهین قاسمی ، متخصص بیماری های عفونی ، استاد دانشگاه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ، کیسه صفرا را عضوی زیر کبد در ناحیه بالا و سمت راست معرفی می کند که بعد از ورود غذاهای چرب و اسید های آمینه به بدون ، صفرا را داخل روده ترشح می کند . به گفته ی وی ، روزانه این عضو تخم مرغی شکل 30 سی سی صفرا وارد روده کوچک می کند ، در صورتی که کبد در طول این مدت 500 تا 600 سی سی صفرا وارد روده می کند که این خود نشانگر آن است کسانی که کیسه صفرای خود را جراحی کرده اند نباید نگران از آینده خود باشند ، چرا که کار اصلی هضم غذاهای چرب را کبد عهده دار است . دکتر قاسمی با بیان این که صفرا محلول و ترکیبی شبیه پلاسمای خون است ، میگوید : 80 درصد صفرا متشکل از اسید های صفراوی و 15 ای 20 درصد آن ترکیبات کلسترول و لسیتین ( ترکیبات پروتئینی) است که در این میان افرادی که دارای چربی خون بالایی هستند مستعد ایجاد سنگ های کلسترولی کیسه صفرا هستند که این ریسک در افراد چاق بیشتر از سایر افراد است . 
سنگ های صفراوی و رژیم های نامناسب
این عضو هیات علمی دانشگاه سنگ های صفراوی را شامل دو نوع کلسترولی و پیک مانند ذکر کرده و می افزاید : سنگ های کلسترولی اغلب در افراد چاق ، زنان سن بال ، زنانی که زایمان های متعدد داشته اند و کسانی که از غذاهای چرب استفاده می کنند ، بیش از دیگران است که با کنترل زایمان های متعدد و تغذیه مناسب می توان این احتمال را در زنان پایین آورد ولی بروز سنگ های پیک مانند در بیماران خونی و کبدی مشهودتر ست که رژیم غذایی نیز در جلوگیری از ایجاد این سنگ ها تاثیری ندارد . وی همچنین ارث را یکی از دلایل به وجود آمدن سنگ های کلسترولی ذکر کرده و یادآور می شود ، افرادی که به طور ناگهانی ؛ بدون برنامه و اصول علمی تصمیم به رژیم های سخت غذایی می گیرند با کاهش وزن ناگهانی زمینه های بروز ایجاد سنگ های کلسترولی را در کیسه صفرای خود مهیا می کنند .
علل ورم کیسه صفرا
علت بروز عفونت در کیسه صفرا متومر شدن آن است و آن در شرایطی رخ می دهد که سنگ ها ، دهانه مجرایی کیسه صفرا را مسدود کنند ، در این حالت و به خاطر بسته بودن دهانه خروجی کیسه صفرا به جداره کیسه فشار آمده و آن را نازک می کند که در این حین عمل خون رسانی ضعیف می شود .
دکتر قاسمی علت دیگر متورم شدن کیسه صفرا را اثرات شیمیایی محتویات صفرا به روی جداره عنوان کرده و می گوید : در 50 درصد مواقع نیز میکروب ها باعث ورم کیسه صفرا شده که عمدتا از میکروب های روده اند .
علائم بیماری صفراوی
درد یکی از علائم اولیه متورم شدن کیسه صفرا است که فرد گاه و بیگاه از درد زیر دنده،سمت راست بالای شکم ، احساس نارضایتی و شکایت می کند که اگر ورم زیاد و پیش رونده باشد ، تهوع را نیز به همراه دارد که در این حین شانه و کتف راست شخص بسیار دردناک می شود . این متخصص عفونی با اشاره به این موضوع اظهار می کند : در ادامه این قضایا ممکن است فرد دچار تب و لرز و درجاتی از زردی ( زردی چشم ها ) می شود .
راه های پیشگیری از بیماری
با توجه به سنگ های صفراوی ؛ رژیم غذایی متعادل ، برنامه غذایی دقیق و علمی و ورزش می تواند در جلوگیری از تشکیل سنگ و ورم کیسه صفرا نقش داشته باشد . دکتر قاسمی با بیان این مطلب ، رژیم های حاوی فیبر و غذاهای سنتی کشورمان را بسیار خوب دانسته و می افزاید : فست فود ها ، غذاهای از پیش آماده شده و غذاهای جرب در ظهور این بیماری بسیار موثر است که اگر فرد در خانواده ، سابقه چنین بیمارای داشته باشد ، باید بیش از دیگران مراقب خود باشد . گفتنی است ، هر چه رژیم غذایی متعادل تر باشد ، فشار کمتری به کیسه صفرا وارد می شود . همچنین این متخصص عفونی ، افراد مبتلا به بیماری های قلبی عروقی ، تومورهای مجاری صفراوی ، برخی رماتیسم ها، دیابتی ها ، عفونت های انگلی مجرای صفرا ( آسکاریس ) را مستعد عارضه کیسه صفرا دانسته و یادآور می شود ، سوختگی ها ، اعمال جراحی سنگین و زایمان های طولانی مدت و سنگین موثری دارد . به گفته این استاد دانشگاه ، اگر کیسه صفرا متورم باشد و پزشک تشخصی به عمل جراحی دهد ، سهل انگاری در این امر بسیار خطرناک خواهد بود ، به نحوی که ممکن است کیسه صفرا تبدیل به کانون چرکی و پاره شود و محتویات آن وارد روده و حتی خون شده و سم در تمام بدن پخش شده و خطر مرگ و میر داشته باشد .
هشدارهای پزشکی
دکتر قاسمی می افزاید : بهتر است افرادی که در این بیماری سابقه فامیلی دارند ، برای کاهش احتمال این ناراحتی موارد ذیل را رعایت کنند :
1- رعایت رژیم غذایی بدون چربی همانند جایگزین کردن غذاهای سنتی کشورمان به جای فست فوت هاو غذاهای آماده
2- تعادل در میزان وزن افراد
3- ورزش متناسب و صحیح
4- رعایت اصول علمی در کاهش وزن
همچنین گفتنی است ، بعد از عمل جراحی کیسه صفرا و بیرون آوردن کیسه صفرا ، بیماران پس از مدت کوتاهی که از غذاهای کم چربی استفاده کردند ، می توانند رژیم غذایی خود را تغییر داده و هر نوع غذایی را آزادانه مصرف کنند .

