سه شنبه بیست و یکم خرداد 1387
گرما زدگی
با فرا رسیدن فصل گرما ، هوای گرم و رطوبت بالا منجر به بروز مشکلاتی از جمله گرما زدگی می شود . گرما زدگی بیماری ناشی از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض حرارت زیاد یا خوب کار نکردن مکانیسم های تنظیم حرارت در مغز است . نخوردن مایعات به حد کافی ، نخوردن نمک به مقدار کافی ، و کمبود تولید عرق از جمله عواملی است که این موضوع را تشدید می کند . بدن به کمک عرق کردن و بخار شدن عرق خنک می شود . در این حالت دمای بدن تا حد خطرناکی ( حتی تا حدود 5/41 درجه ) بالا می رود. این حالت می تواند در هر سنی رخ دهد . اما در سالمندان شایع تر است .
علائم
عرق ریزی شدید ، رنگ پریدگی ، گرفتگی و درد عضلات خستگی یا ضعف ، تهوع و استفراغ ، سردرد و سرگیجه، پوست زنگ پریده و چسبناک از علایم گرما زدگی است. در گرما زدگی پوست ابتدا قرمز شده و سپس رنگ پریده یا کبود و خشک و داغ می شود . تنفس کوتاه و سریع شده و نبض سریع و ضعیف می زند . علائم مغزی مثل گفتن سخنان بی ربط ، گیجی ، رفتار پرخاشگر ، آشفتگی و هیجان ، توهم ، بی حالی ، کاهش سرعت واکنش های بدن ، تشنج و اغما در مراحل پیشرفته بیماری دیده می شود . مردان بیش ار زنان مستعد ابتلا به گرما زدگی هستند . علت این امر عرق کردن بیشتر مردان و همچنین از دست دادن سریع تر آب بدن در مقایسه با زنان است .
درمان
گرما زدگی یک فوریت پزشکی است . اگر کسی دچار گرما زدگی شود باید فورا به نزدیک ترین مرکز درمانی برده شود . تا آن زمان میتوان اقدامات زیر را برای بیماری انجام داد:
اولین کار کاهش دمای بدن فرد است به این منظرو باید لباس های فرد را در آورده و بدن او را در آب سرد فرو برید . البته باید مراقب باشید تا دمای بدنش کمتر از 5/39 درجه نشود. اگر چنین امکانی وجود نداشت با استفاده از حوله یا اسفنج ، می توان بدن فرد را با آب سرد خیس کرد . فرد باید در مکان خنکی قرار گیرد . وقتی بدن فرد خنک شد باید دمای بدنش حدود 5/37 درجه سانتیگراد حفظ شود . پس از این کار باید پاهای فرد بالاتر از بدن او قرار گیرد تا جریان خون بیشتر به طرف سر او برود . اگر شخص به هوش است باید کم کم آب یا یک نوشیدنی خنک بنوشد.
پیشگیری از گرما زدگی
عمل به این توصیه ها می تواند در پیشگیری از عوارض ناشی از گرما به شما کمک کند :
1ـ هوای خنک در جریان یک موج گرما می تواند نجات بخش باشد . حتی گذراندن چند ساعت در هوای مناسب به شما کمک می کند .
2ـ لباس های کشاد و به رنگ روشن بپوشید . این لباس ها نور را منعکس و خنک شدن پوست و تبخیر عرق را راحت تر می کند .
3ـ زیر نور خورشید قرار نگیرید .
4ـ مرتب آب بنوشید و صبر نکنید تا تشنه شوید و سپس آب بنوشید . بدن انسان برای عرق کردن در هوای گرم باید مقداری مایعات به صورت ذخیره در بدن داشته باشید . چرا که عرق کردن یکی از مهمترین عوامل تنظیم دستگاه حرارتی انسان به شمار می رود .
5ـ اگر تعریق زیاد دارید آب بیشتر بنوشید . اگر مقدار ادرارتان کم شده ، میزان آب دریافتی را زیادتر کنید .
6ـ از فعالیت های شدید در آب و هوای گرم و به ویژه مرطوب اجتناب کنید .
7ـ سعی کنید وعده های غذایتان را سبک و به مقدا کم میل کنید . انسان در هوای گرم دیرتر احساس گرسنگی می کند زیرا هر اندازه درجه حرارت هوا زیاد باشد به همان اندازه غذا بیشتر در داخل معده انسان باقی می ماند. چربی و غذاهای دیر هضم شدن که بیش از سایر مواد غذایی در معده باقی می مانند برای هضم شدن احتیاج بیشتری به خون پیدا می کنند که این امر باعث اخلال در جریان گردش خون می شود و به همین خاطر پزشکان در تابستان به جای غذاهای دیر هضم توصیه می کنند که از انواع سبزیجات و میوه جات استفاده شود.
شنبه چهارم خرداد 1387
میگو و ارزش غذایی آن
در عالم حیات تنوع مخلوقات آن چنان گسترده است که پرداختن به هر یک از آنها انسان را در هرچه بیشتر با خالق بی همتا نزدیک می کند . در این میان موجوداتی که در دریاها زندگی می کنند از تنوع زیستی بسیار بالایی برخودار هستند و شاخه های جانوران تنوع گونه ای بسیار بالاتری زا شامل می شوند . در این شاخه رده سخت پوستان از جانوران تشکیل شده است که دارای اسکلت خارجی بوده و به همین دلیل آنها را سخت پوست نام نهاده اند . در رده سخت پوستان راسته ای به نام ده پایان وجود دارد که از جنس های مختلفی تشکیل شده است در میان جنس های مختلف ده پایان ، میگو ار فراوانی گونه ای نسبتا خوبی برخودار است .
میگوها عمدتا دریازی بوده و در اعماق کم دریاها زندگی می کنند . بدن میگو ها از سه قسمت اصلی تشکیل شده است . .jpg)
سرسینه ، شکم ، دم
کلیه دستگاههای بدن در ناحیه سر قرار دارند ، از فیبل دستگاه گردش خون ، دستگاه تنفسی ، دستگاه عصبی ، دستگاه بینائی ، دستگاه گوارش
در قسمت شکم : پاهای شنا ( شکمی ) ادامه دستگاه گوارش (روده ) ، طناب عصبی و قست عضلانی میگو که قابلیت مصرف غذایی قرار دارد .
در ناحیه دم : پای داخلی ، پای خارجی ، و تلسون قرار دارد .
سیکل زندگی میگو به سه دوره کلی تقسیم می شوند
1ـ دوران لاروی 2ـ دوران بلوغ اولیه 3ـ دوران بلوغ
از نظر تغذیه ای ، میگو در هر دوره از زندگی تغذیه ای متفاوت دارد . در دوران لاوری میگوها با فیلتر کردن آب دریا از موجودات زیر گیاهی و جانوری موجود در آن تغذیه می کنند. پس از گذتش دوران لاروی ، میگو قطعات بزرگتر که شامل ؛ پس مانده های غذاهای دریایی ، گیاهی و لجن بستر می باشد استفاده میکند.
تنوع گونه ای میگو در خلیج فارس
گونه های شاخصی از میگو که در خلیج فارس زندگی می کنند عبارتند از :
1ـ میگوی موزی یا صورتی
2ـ میگوی سبز پلنگی
3ـ میگوی سفید هندی که این گونه بصورت پرورشی درسواحل شمالی خلیج فارس تولیدمی شود
4ـ میگوی سرتیز یا میگوی سایز کوچک که از نظر اقتصادی ارزش کم تری دارد .
ارزش غذایی میگو
میگو یکی از لذیذترین غذاهای دریایی است ،100 گرم میگو ، حاوی 77 میلی گرم آب ، 99 کالری انرژی 1/18 گرم پروتئین ، 8/0 چربی ، 163میلی گرم کلسترول و 91 میلی گرم قند است .
از نظر مقایسه ای نسبت به سایر غذاهایی که پروتئین زیادی دارند نظیر گوشت ماهی و گروه ماکیان ، میگو ، کالری کم تری دارند . پروتیئن موجود در میگو کیفیت بالایی داشته و حاوی تمام اسید آمینه های لازم جهت رشد می باشد . پروتئین میگو همانند سایر جانوران دریایی به دلیل نداشتن بافت هم بند به راحتی هضم می شود . برای گروه هایی از مردم نظیر افراد مسن که در جویدن و هضم غذا مشکل دارند غذای حاوی میگو گزینه مناسبی برای تامین پروتئین روزانه آنها است . میگوها در کل دارای چربی کمی می باشند ، اسیدهای چرب امگا ـ 3 که از دسته اسیدهای چرب غیر اشباع بوده و برای سلامتی مفید هستند ، در میگو ها به وفور یافت می شوند . این دسته از اسیدهای چرب می توانند در کاهش خطر بیماریهای قلبی موثر واقع شود. اسیدهای چرب امگا ـ3 هم چنین اجزای ضروری برای غشا سلول مغز و بافت چشم است . میگو منبع غنی از ویتامین های A، ، 6 B 12B ، C، D، E، و املاحی چون کلسیم ، آهن ، منیزیم ، پتاسیم ، سدیم ، روی ، مس ، منگنز ، و سلنیم است . علاوه بر این ؛ کلسیم ، آهن ، روی ، منیزیم ، و فسفر میگو نسبت به سایر آبریان بیش تر است .
روش تشخیص مقایسه ای میگو سالم و فاسد
فساد میگو
میگوها معمولا در دریا توسط تورهای ترال Trawl از کف دریا و در زمان طولانی صید می شود ، طولانی بودن زمان تورکشی موجب خواهد شد که رسوبات همراه تور به سطح آب کشیده شوند و میگوها آلودگی زیادی داشته باشند که در این صورت اگر میگو در شرایطی قرار گیرد که محیط برای رشد و تکثیر میکرو ارکانیسم فراهم باشد . میکروارگانیسم ها سریعا تکثیر می یابند و در چنین حالتی چون میگو نسبت به فساد حساس است در صورت وجود آلودگی زیاد در مدت کوتاه فاس خواهد شد. در روش تشخیص مقایسه ای میگوی سالم و فاسد موارد زیر از اهمیت برخوردار است.
1ـ بو
در میگوی سالم مخصوص میگو استشمام می شود در حالی که در میگوی فاسد بوی ضخم با بوی شدید آمونیاک و سولفید هیدروژن استشمام می شود.
2ـ رنگ
رنگ میگوی سالم بر حسب گونه میگو فرق می کند . در میگوی پرورشی که از گونه سفید هندی است ، رنگ پوسته سبز زیتونی است . در گونه موزی که گونه غالب میگوی دریای خلیج فارس است رنگ پوست صورتی روشن است . در میگو سر تیز ، رنگ سفید و در میگوی سبز تیره رنگ است .
در میگوی فاسد ، پوسته رنگ طبیعی خود را از دست داده و اکثرا به رنگ سفید و گاهی اوقات کدر می شود .
3ـ استحکام پوسته در ناحیه سرو بدن
در میگوی سالم پوست سفت و سخت و سر محکم به بدن چسبیده و رنگ آن نیز تغییر نکرده است . بافت گوشت ، حالت طبیعی داشته و پوسته و گوشت در هنگام طبخ به رنگ نارنجی متمایل به قرمز در می آید .
در میگوی فاسد در ناحیه سر تغییر رنگ ایجاد شده و سر در حال جدا شدن از بدن است . پوسته بر روی بدن نرم می شود و به راحتی از گوشت جدا می شود . پیدایش رنگ نارنجی متمایل به قرمز بستگی به درجه فساد میگو دارد یعنی هر اندازه که میگو بیشتر فاسد شده باشد مقدار پیدایش رنگ قرمز کاهش می یابد .
روشهای عرضه میگو در بازار
1ـ عرضه میگو با سر
در صورتی که صید میگو به طور کامل بهداشتی بوده و در حمل و نقل و نگه داری آن کلیه موارد بهداشتی رعایت شده باشد . میگو را میتوان با سر و کامل در بازار عرضه کرد. در این حالت میگوی خریداری شده دارای کیفیت بالایی بوده و هیچ تغییر شیمیایی دیگری نیز در آن ایجاد نشده است . در میگوهای پرورشی چون کاملا بهداشتی و کنترل شده انجام می گیرد لذا خرید میگوی با سرو با کیفیت بالاتر ساده تر خواهد بود.
2ـ میگوی بی سر
در صید دریا به دلیل نحوه صید و خطر افزایش آلودگی و فساد در میگو بلافاصله پس از صید و یا پس از انتقال به کارخانه عمل آوری ، میگو بی سر شده و به صورت معلق در محلول نگه دارنده منجمد می شود . بی سر کردن میگو و عمل آوری آن باید کاملا در مراکز عمل آوری میگو و زیر نظر دامپزشک متخصص انجام شود تا سلامت میگوی مورد استفاده جهت بسته بندی تایید شده باشد .
3ـ میگوی بدون سرو پوسته
در حالی که میگو از نظر استحکام پوسته و سر دچار مشکل باشد ، سر و پوسته میگو در جدا کرده و میگو را به صورت پاک کرده که اصطلاحا P.U.D گفته می شود در بازار عرضه می کنند.

