چهارشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1387
ماسک صورت
ترانه دبیر ( طب سوزنی و درمانهای طبیعی )
ماسک صورت
این ماسک می تواند برای پوست های چرب مفید باشد . چون کرفس برای درمان جوش مفید است ، اشخاصی که جوش صورت دارند ، میتوانند از این ماسک نیز استفاده کنند . ![]()
مواد لازم
ماست شیرین پاستوریزه دو قاشق غذاخوری
سیب با پوست یک تکه
خیار با پوست یک تکه
کرفس یک تکه
سیب زمینی با پوست یک تکه
طرز تهیه
تمام مواد را با هم در مخلوط کن ریخته و سپس مدت 10 تا 20 دقیقه روی پوست تمیز بگذارید و بعد با آب ملایم آب کشی کنید.
توجه داشته باشید
1ـ افرادی که جوشهای متورم و یا پوست حساس دارند ، حتما از سیب شیرین و ماست شیرین استفاده کنند.
چهارشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1387
روی و اهمیت آن در بدن
روی یا Zinc جزو 15 عنصر معدنی و ضروری است که بدن ما به آن نیاز دارد . اگر به جدول شیمیایی یا تناوبی نگاهی بیندازیم می بینیم که این جدول شامل 114 عنصر یا ماده شیمیایی است که به صورت دوره ای و گروهی قرار گرفته اند و تمامی این تعداد عناصر از نظرخواص شیمیایی و فیزیکی با یک دیگر متفاوت هستند و براساس همین خواص در جدول طبقه بندی شده اند .
فلز روی نخستین بار در سال 1869 میلادی توسط دانشمند فرانسوی رولن به عنوان رشد آسپرژیلوس نیگرا معرفی شد . سپس دکتر سامک و همکارانش در سال 1926 میلادی این عنصر را برای رشد گیاهان آلی ضروری تشخیص داد و پس از آن دکتر بلوکینز در سال 1919 به نقش آن در حیوانان بزرگتر و دکتر برتراند و همکارانش در سال 1911 و همچنین دکتر مک هارکو در سال 1926 به نقش عنصر روی در انسان اشاره کردند.
در بدن انسان حدود 1ـ4 گرم روی به طور متوسط 2/2 گرم روی وجود دارد که معادل نیمی از آهن بدن است . مقدار این عنصر در بعضی از اعضای بدن بیشتر است که نشان دهنده ی نقش آن در این ارگانها است . بیشترین مقدار روی در چشم ، پانکراس ، پوست ذخیره شده است (20 درصد روی کل بدن ) و به همین دلیل روی از ضایعات پوستی و اگزما و عارضه دیگر پوستی جلوگیری میکند و بیماران بسیاری با چنین ضایعاتی با خوردن سولفات روی و استعمال پمادهای جلدی حاوی روی به نام Zinc Oxid درمان شده و می شوند . همچنین در مشیمیه چشم نیز روی وجود دارد . اعمال فیزیولوژی روی در بدن بسیار زیاد پر اهمیت است . دانشمندان و محققان علم تغذیه در بررسی های خود در طی بیش از 20 سال به این نتیجه رسیده اند که روی در بسیاری از فعل و انفعالات شیمیایی بدن ، شرکت داشته و برای حفظ سلامیت و طول عمر بدون امراض وجود آن لازم و ضروری است . فلز روی آنتی اکسیدانی است که در واکنش های اکسیداتیواسترس نقش مهمی را بازی می کند. همان طور که می دانید در اطراف ما عوامل رادیکال زا و اکسیدان بسیار فراوان است و متاسفانه امروزه رابطه اکثر بیماریها با این عوامل اکسیدان ثابت شده است . به طور مثال با مصرف هر عدد سیگار 15000 رادیکال آزاد وارد شخص مصرف کننده می شود که در صورت وجود نداشتن مواد آنتی اکسیدان ، بیماریهای مختلف در بدن ایجاد می شود . ویتامین C ویتامینE و بتاکاروتن ( بیش نیاز ویتامین A) روی و سلنیوم 5 آنتی اکسیدان بسیار قوی شناخته شده در بدن هستند که عامل حفظ سلامتی و مبارزه با بیماریها به شمار می روند . فلز روی در افزایش سطح سیستم ایمنی و کارکرد صحیح دستگاه ایمنی نقش مهمی را به عهده دارد. روی عوامل و فلزات سمی ( توکسیک) و ارد شده به بدن را جذب و خنثی می کند . به طور مثال در شهرهای آلوده ای مانند تهران که مرتبا سرب و یا سایر فلزات سنگین به بدن وارد می شود وجود کافی روی در بدن ، مانع از اثرات سمی و مخرب آنها خواهد شد .
این فلز در ساختمان بیش از دویست آنزیم در بدن شرکت دارد . روی علاوه بر شرکت در ساخت آنزیم ها به عنوان یک کاتالیزور یا تسریع کننده ی واکنش های بدن عمل می کند. یکی دیگر از اعمال روی فعالیت در تکثیر سلولی است . در ساختن دزاکسی ریبونوکلوبیک اسید یا DNA رشته ی ژنیتکی اصلی تشکیل دهند ه ی هسته سلولی است که بدون آن ادامه ی حیات سلولی ممکن نیست . البته در اینجا بایستی اشاره کرده که سلولهای گلبول قرمز خون استثنا هستند زیرا سلولهای گلبول قرمز خون بدون هسته بوده و فاقد DNA می باشند . همانگونه که در بالا عنوان شد در ساختمان بسیاری از آنزیم های بدن ، فلز روی شرکت دارد به طور مثال آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز که جزو آنزیم های مهم اکسیداتیو است به سه گروه تقسیم می شود که در ساختمان سلول ها شرکت می کنند . نوع سوپر اکسید دیسموتاز مانگان در درون میتوکندری ( کوره های سلولی ) و نوع سوپر اکسید دیسموتاز مس و روی در خارج از میتوکندری و در سیتوپلاسم سلول وجود دارند و رادیکالهای آزاد رسیده به سیتوپلاسم توسط این دو نوع سوپر اکسید دیسموتاز یعنی نوع روی و مس گرفته و خنثی می شوند .
آنزیم کربورات هیدراز آنزیمی دیگر است که روی در ساختمان آن به کار رفته است ، کار آنزیم ذکر شده این است که در تعادل الکترولیت ها و اسید و باز در بدن نقش دارد و در اثر کمبود این آنزیم تعادل آب داخل و خارج سلول به هم می خورد.
انزیم الکل دهیدروژناز نیز از انزیم های مهمی است که در صورت وجود روی در بدن ساخته می شود. کمبود این انزیم در بدن باعث می شود که الکل موجود در خون تجزیه نشده و باقی بماند. این حالت به ویژه در کشورهای غربی که از مشروبات الکی زیاد استفاده می کنند باید مورد توجه قرار گیرد . در افرادی که کمبود این آنزیم را دارد پس از مصرف الکل دچار سردرد و سایر عوارض مصرف زیاد الکل به جز عوارض دیگر آن خواهند شد.
انزیم کربوکسی پیتیداز نیز در ساختمان خود ،دارای فلز روی است . این آنزی تجزیه ی پروتئین ها را در بدن به عهده دارد و در اثر کمبود آن ، پروتئین های مصرفی به خوبی تجزیه نشده و به مصرف سلولی نمی رسد .
آیا می دانید چه عواملی باعث کاهش مقدار روی در بدن می شود ؟
یکی از مهمترین علل کمبود روی در بدن ، نقصان دریافت آن از طریق مواد غذایی است و این حالت به ویژه در بچه ها ، جوانان و کسانی که به مدت طولانی در رژیم غذایی یا پرهیز غذایی هستند دیده می شود . مواد غذایی مصرفی و آب نوشیدنی مهم ترین منابع روی در طبیعت می باشند.
اختلالات جذب روده ای هم میتواند سبب کاهش این عنصر مهم یعنی روی در بدن شود. خوردن سبوس گندم یا سایر حبوبات (سبوس حبوبات ) که حاوی فیتات فراوان هستند. هم چنین مصرف اسفناج و یا سایر مواد حاوی اگزالات به همراه غذا میتواند مانع از جذب روی در بدن شود. تجربیات نشان می دهد که چهار گروه از داروها باعث تشدید مصرف روی می شوند . این 4 دسته دارویی عبارت اند : آنتی بیوتیک ها ، دیورتیک ها ( مدرها ) ، گلوکوکورتیکوئیدها (کورتون ها ) و داروهای ضد حاملگی ، در میان آنتی بیوتیک ها ، مصرف تتراسایکلین و خانواده ی آن بیش تر از سایرین مانع از جذب روی می شود.
چه کسانی نیاز به دریافت روی بیشتری دربرنامه روزانه دارند ؟
این نکته حائر اهمیت است و بایستی همه ی خانم ها و آقایان بدانند که خانم های شیرده وباردار و افرادی که دارای فعالیت ورزشی مرتب و منظم هستند نیاز به روی بیش تری نسبت به سایر افراد دارند و اگرمقدار دریافت آنها از روی کافی نباشد دچار کمبود آن و عوارض حاصل از آن خواهند شد.
ـ افرادی که دز طی روز سیگارزیادی می کشند و کسانی که مشروبات الکی می خورند به مقدار بیش تری روی نسبت به سایرین نیازمند هستند .
ـ بیمارانی که دارای مشکلات کبدی و کلیوی هستند همچنین بیماران دیابتی ، نیازمند به روی بیشتری هستند .
ـ در هنگام ابتلا به عفونت ها ، نیاز به دریافت روی ، بیش تری از سایر مواقع است .
ـ کسانی که دجار سوختگی شده اند و یا عمل جراحی انچام داده اند و یا بیمارانی که سکته های قلبی ( آنفارکتوس قلبی ) کرده اند هم چنین افرادی که دچار ارتروز هستند بیش از حد معمول به روی نیاز دارند .
ـ مقدار روی دریافتی از راه غذا به بدن بیماران سرطانی باید اضافه شود .
ـ کم خونی یکی از بیماریهایی است که نیاز به دریافت روی را در بدن افزایش می دهد.
ـ تحقیقات و بررسی های بالینی نشان داده است کسانی که مبتلا به جوش های صورت (آکنه ) هستند دارای سطح پایینی از روی در خون بوده اند و دادن روزانه 200 میلی گرم گلوکونات روی که معادل 30 میلی گرم روی است می تواند باعث بهبود عفونت های جوش های آنها شود.
ـ کسانی که مبتلا به نورودرماتیت و پسوریازیس هستند اغلب مبتلا به کمبود روی هستند .
ـ کسانی که مبتلا به زخم های پوستی اند جهت ترمیم و بازسازی سریع تر ، نیاز به مقدار روی بیشتری دارند .
ـ هم چنین افراد مبتلا به آلرژی ( حساسیت ) و التهابات پوستی اغلب دچار کمبود سطح روی در خون هستند .
ـ بررسی های انجام شده بر روی حیوانات نشان می دهد ، طحال حیواناتی که دچار کمبود طولانی مدت روی شده اند پس از مدتی دچار چروکیدگی شده است . همان طور که می دانید طحال از اندام های ایمنی در بدن به شمارمی رود . بنابراین کاهش روی موجب به هم خوردن سیستم ایمنی در بدن به شمار می رود بنابراین کاهش روی موجب به هم خوردن سیستم ایمنی می شود و معمولا افراد دچار نقض ایمنی و کمبود روی اغلب مبتلا به گریپ و سرماخوردگی های متعدد می شوند . موارد بالا نمونه ای از بیماریها و افرادی هستند که نیاز بالاتری به دریافت روی در برنامه ی غذایی روزانه خود دارند.
عوارض حاصل از کمبود روی در بدن چیست ؟
در اینجا به طور خلاصه به چند عارضه ی مهم کمبود روی اشاره می شود .
1ـ تشکیل لکه های سفید در روی ناخن می تواند به دنبال کمبود روی در بدن ایجاد شود.
2ـ امروزه ثابت شده است که در کنار سایر علل مثل ، کم خونی ، کمبود ویتامین ها ، استرس و ...کمبود روی از علل بسیار مهم ریزش مو است .
3ـ درمان جوش های غرور جوانی و زخم های پوستی در صورت کاهش روی ، طول کشید و مزمن خواهد شد.
4ـ کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن را در پی دارد .
5ـ کم بودن درشد بچه ها ، می تواند به علت کمبود روی در بدن آنها باشد .
6ـ کمبود روی بر رشد سیستم عصبی به ویژه دربچه ها و نوزادان ناثیر منفی دارد .
7ـ اختلالات خلقی رفتاری مثل افسردگی (دیرسیون ) ، اسکیزوفرنی و پرخاشگری نمونه ای از بیماریهای پیامد کمبود روی می تواند باشد .
8ـ دیده شده است که اختلالات حافظه می تواند عارضه ی حاصل از کمبود روی در بدن باشد .
9ـ کمبود روی ، خود را با پوکی استخوان ، ریزش دندانها ، بیماری تیروئیدی ، بی اشتهایی و تغییر شکل ناخن ها نیز نشان می دهد.
نیاز روزانه ی افراد به روی
بررسی های انجام شده نشان می دهد که نیاز خانم ها به این عنصر مهم و ضروری روزانه ، حداقل 10 میلی گرم و نیاز آقایان روزانه ، حداقل 12 میلی گرم است . بیش تر دیده می شود که مقدار مصرفی روی بسیار کم تر از مقدار نیاز بررسی شده است .
مرکز تغذیه ی کشور آلمان (DGE) و آمریکا ( RDA) توصیه می کنند که برای پیشگیری از امراض حاصل شده از کمبود روی، خانم ها روزانه 12 میلی گرم و آقایان 5 میلی گرم روی به بدن خود برسانند. البته دوز مقدار درمانی که توسط دکتر وریاخ بیان شده است بین 100ـ 200 میلی گرم است . اصولا دوز 15 میلی گرم در روز را حد متوسط دریافت روزانه می دانند. دوز درمانی توسط روی روزانه حدوداً پنجاه میلی گرم است . تامین روی به صورت ترکیبات گلوکونات روی برای بدن بسیار خوب وقابل تحمل و با جذب خوب است . به یاد داشته باشید که کلیه ی مکمل حاوی روی بایستی همراه با غذا مصرف شده تا از ایجاد تهوع جلوگیری شود. توجه داشته باشید افرادی که به مدت طولانی روزانه 50 تا 300 میلی گرم روی مصرف کرده اند می توانند دچار اختلال جذب املاح آهن و مس شده و هم چنین به کمبود این دو املاح در بدن دچار شوند. حتی دیده شده است کسانی که روزانه 2 گرم به مدت طولانی روی خورده اند علائمی مثل استفراغ ، تهوع ، دردهای شکمی ، و تب نشان داده اند.
افرادی که دچار ناراحتی های کبدی روده اند بایستی قبل از مصرف مکمل های حاوی روی ، حتما با پزشک خود مشورت داشته باشند.
دیده شده است که غلظت روی در پوست و چشم بیش تر از هر عضو و اندامی در بدن است . مصرف روی در سوختگی ها، اعمال جراحی و بهبود زخم خای بدن ضروری است . روی باعث بهبود هرچه سریع تر زخم های می شود و کمبود روی بهبود زخم خا را به تعویق می اندازد . به ویژه در بیماران دیابتی این نکته حائز اهمیت است زیرا همان طور که می دانید یکی از مشکلات بیماران دیابتی ، زخم ها و عفونت این زخم ها است که حتی می تواند به قطع عضو هم منجر شود . بنابراین وجود روی به مقدار کافی در برنامه ی غذایی این افراد بسیار مهم اس . مصرف روی در ترمیم سوختگی ها زیاد بوده و به طور معمول درخون بیماران دچار سوختگی ؛ کمبود روی مشاهده می شود و با دادن روی اضافی می توان بهبود و ترمیم زخم و پوست را تسریع کرد . این مسئله حتی در سوختگی های درجه ی 3 به دنبال مصرف محلولها و ترکیبات حاوی روی به اثبات رسیده است و هم اکنون نیز از این ترکیبات مانند پماد زنیک اکساید و . ... استفاده می شود .
به عبارتی روی به عنوان ترمیم کننده ی بافتی و پوستی ساخته شده است . افرادی که از اگزما و حساسیت زجز می برند به طور معمول دارای سطح پایین روی درخون هستند و می توان با دادن 30 میلی گرم روی که معادل 200 میلی گرم گلوکونات روی است بهبود بیماری آنها را تسریع کرد.
نکته دیگری در مورد مصرف روی و بیمارن دیابتی این است که تاثیر انسولین به طور مستقیم با روی در ارتباط است . میزان عنصر روی در پانکراس افراد سالم دو برابر دیابتی هاست که می تواند نشانه ی نقش آن در تولید انسولین باشد . مشاهده شده است که نقصان روی در خون باعث هیپوانسولینیمیا ( کاهش انسولین خون ) می شود. کمبود روی به صورت مزمن و دائمی صدمه ی بزرگی به سلولهای بتا پانکراس که انسولین ترشح می کنند ، می زند و در سنین بالا افراد دارای کمبود طولانی مدت روی می توانند دچار دیابت نوع 2 بشوند.
به طور کلی می توان گفت که درخون اکثر افراد دیابتی کمبود روی دیده می شود و متاسفانه دفع روی در ادرار آنها مشاده می شود . بنابراین رساندن روی اضافی به بدن بیماران دیابتی ضروری است .
فقر روی به ویژه در دیابتی ها زخم های مزمن و ورید پا را ایجاد می کند که گاهی منجر به قطع انگشتان یا پا می شود . با دادن روی اضافی نه تنها زخم های دیابتی ها زودتر ترمیم شده بلکه علاوه بر آن سطح سیستم ایمنی نیز افزایش می یابد .
به دنبال افت سیستم ایمنی در اثر کمبود روی بیماریهای اتوایمیون ( خود ایمنی ) مثل آرتریت روماتویید ، لوپوس ، شوکرن و پسوریازبس و ... افزایش می یابد .
چه موادی حاوی روی هستند ؟
به طور تقریبی در هر گرم گوشت 3 تا 5 میلی گرم روی وجود دارد. نان سفید ، چربی و شکر فاقد روی هستند. گوشت ، جگر ، تخم مرغ ، خرچنگ ، میگو گندم سبوس دارد تخم کدو کدو حلوایی و گوجه فرنگی از روی غنی هستند.
با خوردن هر 100گرم عدس یا نخود یا گندم آسیاب نشده می توان 4 تا 5 میلی گرم روی وارد بدن کرد. درهر صد گرم سبوس گندم یا هر صد گرم ذرت 3 میلی گرم روی به بدن می رسد .
تخم کدو حاوی روی فراوان است که خوش بختانه در ایران بیش تز از سایر کشورها استفاده می شود . در هر 100گرم آن 5/6 تا 5/7 میلیگرم روی یافت می شود .
جالب است که بدانید جوانه گندم ، حاوی 17 میلی گرم روی و به عبارتی غنی از روی است و خوردن آن به تمام افراد توصیه می شود . . ماده ی غذایی پر اهمیت در رساندن روی به بدن ، صدف خوراکی است که در هر صد گرم آن 59 ـ60 میلی گرم روی وچود داشت وبسیار غنی است که البته در ایران مصرف نمی شود . در انتها به طور خلاصه با مشاهده ی موارد زیر به فکر کمبود روی باشید :
- زخم های طول کشیده
- ریزش مو ، اختلالات رشد ناخن ها و پوسیدگی دندانها
- اسیدوز خفیف در خون
- کندی رشد بچه ها
- خشکی پوست و اگزما
- کاهش اشتها
- اختلالات حس های بویایی و بینایی و چشایی ( تشخیص ندادن طعم غذاها )
- نداشتن تمرکز حواس
- زخم معده
- اختلال جذب ویتامین A در بدن
شنبه هفتم اردیبهشت 1387
دارچین
دارچین اشتها اور ، نشاط آور بوده و نفس را باز می کند . پادزهر خوبی برای سموم حیوانی و نباتی می باشد . دلهره و وسواس را ار بین می برد . کبد و معده را تقویت می کند . ضد سکسکه می باشد و رعشه را تسکین می دهد. نام دارچین ، مخصوص پوستهای معطری است که بهترین آنها در سیلان به عمل می آید و انواع دیگر آن که در خارج از سیلان می روید به مرغوبی دارچین سیلان نیست . فارسی آن دارچین سفید است. اعراب آن را دارصینی می نامند. سلیخه نوع چینی آن است که به آن دارچین ختایی هم می گویند و در هند و عمان کاشته می شود . بوی آن کمتر از داچین سفید بوده و رنگ آن کمی سرخ است و در خواص مانند دارچین سفید است منتها کمی ضعیف تر . قرفه نوع دیگری از دارچین است که خارج از سیلان روییده و دارای پوست ضخیمی می باشد و در لغتت عرب قرفه به معنی پوست درخت است و اختصاصا نام این پوست می باشد . قرفه نیز دارای تمام خواص دارچین بوده و قدرت آن در تقویت بیشتر از دارچین سفید است ولی منافع دیگر آن کمتر از دارچین می باشد .
اشتها آور بوده ، غذاهای سنگین را لطیف می کند. ایرانیان دارچین را مانند چای دم کرده و قبل و بعد از غذا می نوشند و چای دارچین معروف است .
نفس را باز می کند و تنفس را آسان می کند و نشاط آور بوده و قلب را جلا می دهد. من پادزهر سموم حیوانی و نباتی و معدنی بوده و ضد خفقان و وحشت است . دلهره و وسواس را از بین می برد و برای درمان جنون تجویز شده است . کار دارجین تقویت اعضای رئیسه بدن مخصوصا معده و کبد می باشد. این پوست بوی بد دهان را از بین می برد ، تنگ نفس و سرفه خلطی را درمان می کند و آواز را تصفیه می کند . پخته دارچین با سرکه و مصطکی جهت درمان سکسکه تجویز شده است . مالیدن مخلوط کوبیده دارچین با عسل زخمهای چرکی را خشک کرده و کک و مک را از بین می برد و چنانچه با سرکه همراه شود باز هم مفید است .
اگر دارچین را در روغن بجوشانید مالیدن این روغن به تنهایی یا با زرده تخم مرغ پخته ، جهت رعشه و تسکین درد عضلات مفید است و برای درمان اعضای بی حس شده به کارمی رود . چکاندن این روغن در گوش سنگینی انرا از بین می برد و برای یرقان و بواسیر نافع است . در صنعت دارو سازی از اسانس دارچین در طب سنتی ایران از عرق و عطر دارچین استفاده می کنند .
شنبه هفتم اردیبهشت 1387
رژیم درمانی در ترک اعتیاد
اعتیاد یکی از مهیب ترین و زیان آورترین بلاهای قرن ما است. این بلای عظیم چون گردابی هولناک ، افراد و به ویژه جوانان را به کام خود می کشد و زندگی و آینده آنان را تباه می کند . اعتیاد علاوه بر لطمات روحی ، بر جسم معتادان اثرات نامطلوب و ناگواری به جای می گذارد که گاه جبران آن بسیار مشکل خواهد بود . مواد مخدر به علت آن که مواد مغذی ضروری برای سلامت اعصاب و روان را از بدن تخلیه می کند ، انسان را در معرض ناراحتی های عصبی و روحی قرار می دهد و همین امر باعث می شود معتادان معمولا دچار سستی و رخوت ، بی توجهی به محیط اطراف (آپاتی ) ،بی حالی ، بی قیدی ،و در مواردی تحریک پذیری ، پرخاشگری ،اضطراب ، کم طاقتی و سایر اختلالات روحی می شوند.این عوارض موجب می گردد فرد معتاد به سلامت و تغذیه خود توجه ننماید. این افراد معمولا به میزان کافی و لازم غذا نمی خورند و به خصوص نوع مواد غذایی مصرفی آنان نیز مفید و مناسب نیست به عبارت دیگر افراد معتاد اکثر دچار بد غذایی ، کم خوری و بی نظمی در مصرف غذا هستند به این ترتیب در ساعات و اوقات خاص غذا نمی خورند و نظمی در ساعات غذا خوردن ندارند حتی ممکن است گاه بعضی از وعده های غذایی خود را حذف نمایند . این شیوه ی تغذیه بسیار زیان آور و نامناسب است وسلامت فرد را به طور جدی دچار مخاطه می کند. الگوی غذایی غلط و بی نظمی در مصرف غذا ، اثرات زیان بار و نامطلوبی بر سلامت شخص به جا می گذارد مضافا اینکه مواد مخدر در واقع سمومی هستند که به مقادیر متفاوت و به طور تدریجی وارد بدن شخص معتاد می شوندو با مسموم کردن بدن به سلامت اعضا لطمه می زنند. به خاطر داشته باشید که تقریبا تمام معتادان به مواد مخدر از هر نوع ، مبتلا به انواعی از سو تغذیه هستند .
مواد مخدر بر اندام هایی مانند کبد ،قلب و عروق ، ریه ها ،سیستم اعصاب مرکزی ، کلیه ها ، دستگاه گوارش ، استخوان ها ، خون ،مخاط ها ، پوست و مو و برخی دستگاههای دیگر بدن اثرات نامطلوب و سوئی به جا می گذارند. در اینجا ابتدا اثرات مضر و مخرب اعتیاد بر سلامت دستگاه های مختلف بدن مورد بررسی قرار میگیرد و سپس به رژیم غذایی مناسب پس از ترک اعتیاد در برقراری سلامت و جبران لطمات وارد شده بر اعضا پرداخته خواهد شد .
قبل از آنکه وارد بحث تغذیه در اعتیاد شویم ، متذکر می گردد ترک اعتیاد اولین و مهم ترین گام در حفظ سلامت مبتلایان است و سپس با تغذیه ی صحیح و مناسب می توان در رفع آسیب های وارد آمده بر اندام ها و دستگاه های مختلف بدن کوشید.
لطمات وارد شده بر کبد
اعتیاد موجب کاهش ذخایر ویتامین و موادمعدنی کبد شده و با ایجاد تورم و التهاب کبد ، جلوگیری از ترشحات صفراوی و نیز اعمال طبیعی کبد می گردد . اختلالات کبدی باعث عدم تمایل به مصرف غذا و بی اشتهایی می شود . مصرف الکل در حجم باالا و به خصوص به طور مداوم و به مدت طولانی موجب اختلالات شدید کبدی و نهایتا سینوز کبدی می شود که عارضه ای خطرناک است ، چون کبد وظایف مهمی در بدن انسان به عهده دارد . بنابراین بروز هر نوع اختلالی در این عضو مهم و حیاتی ، می تواند منجر به عوارض بسیار شدید و ناگوار در انسان شود و سلامت شخص را در معرض خطر جدید قرار دهد . در اعتیاد همان گونه که ذکر گردید کبد لطمات زیادی می بیند که پس از ترک اعتیاد باید با تغذیه ی صحیح متعادل و مناسب به بهبود آسیب های وارد شده به این عضو حساس کمک کرد . رژیم غذایی مناسب برای جبران آسیب های کبدی عبارت است از : رژیم بر کالری ، مصرف غذاها با ارزش تغذیه ای بالا از قبیل غذاهای غنی از پروتئین ، چربی متوسط و متعادل مواد غنی از ویتامین و املاح .
میزان انرژی دریافتی با توجه به مقدار چربی زیر جلد یا به عبارت دیگر با در نظر گرفتن وزن فرد نسبت به قد تنظیم می گردد . چنان چه شخصی دارای وزنی بالاتر از محدوده ی استاندارد باشد باید میزان انزژی محدود گردد و اگر وزن او زیر حد استاندارد قرار داشته باشد باید از رژیم با کالری بالا استفاده کند. در رژیم پرکالری انرژی مصرفی را باید بیش تر از کربوهیدارت و عمدتا از مواد نشاسته ای تامین کرد و در مصرف چربی نباید به هیچ وجه افراط شود زیرا موجب بالا رفتن کلسترول و سایر چربی ها نامطلوب خون و بروز عوارض قلبی ،عروقی می گردد. در اختلالات کبدی برای ترمیم آسیب های وارد شده به مصرف مکمل های ویتامینی و مواد معدنی توصیه می شود .
تاثیر اعتیاد بر قلب و عروق
یکی از اندام هایی که در اعتیاد به شدت تحت تاثیر قرار می گیر و لطمه می بیند ، سیستم قلب و عروق است. قلب عضو حساسی است که وظیفه ای حیاتی در بدن انسان به عهده دارد و هر نوع اشکال و اختلالی در این عضو حساس می تواند اثرات ناگوار و حتی مرگبار بر سلامت انسان به جا گذارد پس لاز است هرچه بیش تر در حفظ سلامت این عضو حساس و حیاتی کوشید .
اعتیاد موجب اتلاف عضلات به علت دریافت ناکافی پروتئین می شود که اکثرا همر با افزایش ذخایر چربی بدن و فشار خون بالا رخ می دهد. موادمخدر بسته به نوع آن اثرات متفاوتی بر قلب و گردش خون به جای می گذارد از حمله افزایش بازده و سرعت ضربان قلب ، بی نظمی در انقباض عروق مرکزی و افزایش فشار خون که این حالت در نهایت می تواند منجر به تصلب شرایین ، عوارض قلبی و عروقی و سکته شود. برنامه غذایی مناسب برای پیش گیری از این عوارض عبارت است از رژیم با چربی پایین ، پروتئین کافی ، رژیم غنی از فیبر غذایی و کاهش نمک مصرفی ، مصرف غذاهای سرخ کرده یا مواد چرب و شیرین از عوامل خطرزا برای افراد معتاد است و عوارض فوق را تشدید می نماید بنابراین بهتر است غذا بیش تر به صورت پخته مصرف شود و به هنگام طبخ از روغن های مایع گیاهی به مقدار متعادل استفاده گردد. پروتئین های با کیفیت بالا مانند شیر و لبنیات ،ماهی ، مرغ ، گوشت و تخم مرغ در این موارد توصیه می گردد . ولی باید توجه داشت که شیر و لبنیات از نوع کم چربی استفاده شود . گوشت قرمز و تخم مرغ به علت افزایش کلسترول و سایر چربی های نامطلوب خون باید محدود گرد و از سرخ کردن آن خودداری شود و این مواد به صورت پخته تهیه و مصرف شود.
ماهی از موادیست که برای سلامت قلب و عروق بسیار مفید است زیرا اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6که در انواع ماهی ها به مقادیر متفاوت وجود دارد از بروز لخته در عروق قلب و نیز سفت و سخت شدن جدار عروق پیش گیری و به سلامت قلب و عروق کمک می کند و از سکت های قلبی و مغزی پیش گیری می نماید . ماهی بهتر است به صورت بخارپز و یا کباب شده مصرف گردد زیرا ماهی سرخ کرده به خصوص چنانچه با روغن گیاهی جامد سرخ شده باشد ، موجب افزایش چربی های نامطلوب خون و عوارض قلبی عروقی میگردد. در صورت استفاده از پروتئین های گیاهی بهتر است جهت بالا بردن کیفیت پروتئین از مخلوط دو نوع پروتیئن گیاهی مانند غلات و حبوبات و مغزها یا غلات و مغزها استفاده شود این امر موجب می شود که اسیدهای آمینه موجود در پروتیئن های گیاهی به کمک یکدیگر تکمیل گردیده و در نتیجه ارزش پروتئین آن افزایش پیدا کند.
نمک مصرفی روزانه باید به میزان متعادل باشد زیرا مصرف نمک زیاد موجب افزایش فشارخون و در دراز مدت بروز عوارض قلبی عروقی می شود . متاسفانه در کشور ما عادات نامناسب استفاده ی بی رویه از نمک همراه مواد غذایی یا به عبارتی مصرف غذاهای شور و پر نم رواج زیادی دارد . باید توجه داشته باشیم که سدیم موجود در نمک طعام برای حفظ سلام انسان ضروریست ولی ازدیاد مصرف آن به سلامت قلب و عروق لطمه می زند . سدیم به مقادیر متفاوت تقریبا در تمام مواد غذایی موجود است . به هنگام تهیه غذا نیز معمولا مقداری نمک به آن افزوده می شود . به این ترتیب نیاز انسان به سدیم برآورده می گردد و دیگر احتیاجی به اضافه کردن نمک به غذا در سر سفره و یا استفاده از نمک اضافی همراه مواد غذایی نیست . فقط در مناطق بسیار گرم و یا در صورت فعالیت سنگین که موجب تعریق شدید می شود نیاز به نمک طعام افزایش می یابد زیرا مقدار قابل توجهی سدیم از طریق تعریق دفع می شود . البته در این شرایط نیز نباید در مصرف نمک افراط کرد زیرا غدد مترشحه ی عرق به تدریج خود را از با این حالت تطبیق داده و مقدار سدیم دفعی را کاهش می دهند بنابراین در چنین شرایطی نیز نیازی به مصرف بی رویه نمک و استفاده از غذاهای خیلی شور نیست .

